عملیات محرمانه آمریکا برای عبور از تنگه هرمز

برآورد مقام‌های آمریکایی نشان می‌دهد روزانه حدود ۱۰ میلیون بشکه نفت از این مسیر جابه‌جا می‌شود؛ رقمی که تقریبا نیمی از حجم صادرات پیش از جنگ است. در برخی شب‌ها نیز حجم نفت عبوری به ۱۵ تا ۲۰ میلیون بشکه رسیده است.

اهمیت این عملیات تنها به انتقال نفت محدود نمی‌شود. تداوم عبور نفتکش‌ها از هرمز به معنای آن است که آمریکا تلاش دارد یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان را، دست‌کم در بخشی از مسیر، از تبعات مستقیم جنگ دور نگه دارد و از وارد شدن شوک شدیدتر به بازار جهانی نفت جلوگیری کند.

آمریکا مدعی کنترل مسیر جنوبی هرمز است

بر اساس این گزارش ادعایی اکسیوس، آمریکا علاوه بر اسکورت نفتکش‌های حامل نفت، مسیر حرکت نفتکش‌های خالی را نیز مدیریت می‌کند. این کشتی‌ها از دریای عرب وارد خلیج فارس می‌شوند، در بنادر منطقه بارگیری کرده و سپس تحت پوشش امنیتی آمریکا از تنگه خارج می‌شوند.

یکی از مقام‌های آمریکایی مدعی شده است واشنگتن حدود دو ماه است کنترل مسیر جنوبی تنگه هرمز را در دست دارد. به گفته او، سپاه پاسداران همچنان می‌تواند برای کشتیرانی ایجاد مزاحمت کند، اما «کنترل تنگه» در اختیار ایران نیست.

این ادعا در حالی مطرح می‌شود که تنگه هرمز یکی از حساس‌ترین نقاط جغرافیایی جهان و شاهراه اصلی صادرات نفت کشورهای خلیج فارس است. بنابراین، ایجاد یک مسیر تحت هدایت نظامی آمریکا را می‌توان بخشی از تلاش واشنگتن برای تثبیت کنترل عملیاتی بر جریان انرژی در منطقه دانست.

کاهش توان نظارتی ایران؛ ادعای تازه آمریکا

مقام‌های آمریکایی اجرای این طرح را نتیجه مستقیم عملیات نظامی اخیر این کشور علیه ایران می‌دانند. آنها مدعی‌اند حملات دو هفته‌ای آمریکا به زیرساخت‌های راداری و سامانه‌های نظارت دریایی ایران، توان تهران برای رصد تردد کشتی‌ها در بخش جنوبی هرمز را کاهش داده است.

بر اساس این روایت، ایران اکنون برای شناسایی کشتی‌ها به تعداد محدودی رادار فعال و نیروهای دیده‌بانی مستقر روی قایق‌های تندرو متکی است. در نتیجه، حملات پهپادی و موشکی ایران بیشتر بر اساس برآورد تقریبی از مسیر حرکت کشتی‌ها انجام می‌شود.

مقام‌های آمریکایی همچنین مدعی شده‌اند نیروهای این کشور طی روزهای اخیر چندین پهپاد و موشک کروز ایرانی را پیش از رسیدن به اهدافشان رهگیری کرده‌اند.

نفت همچنان در جریان است؛ اما با هزینه‌ای بالاتر

با وجود ادامه حملات و کاهش حجم صادرات نسبت به دوره پیش از جنگ، آمریکا تلاش کرده است با ایجاد این سازوکار، جریان حداقلی نفت از خلیج فارس را حفظ کند.

از این منظر، عملیات هرمز را می‌توان تلاشی دووجهی دانست: از یک سو واشنگتن می‌خواهد مانع تبدیل جنگ به یک بحران تمام‌عیار انرژی شود و از سوی دیگر، با حضور مستقیم نظامی در مسیر اصلی کشتیرانی، پیام روشنی درباره توانایی خود برای مدیریت یکی از مهم‌ترین شریان‌های انرژی جهان ارسال می‌کند.

با این حال، کاهش صادرات نفت به حدود نیمی از سطح پیش از جنگ نشان می‌دهد که حتی با وجود مداخله مستقیم آمریکا، وضعیت کشتیرانی در هرمز همچنان شکننده است و هرگونه تشدید حملات می‌تواند بار دیگر بازار جهانی نفت را تحت فشار قرار دهد.

در همین حال، دونالد ترامپ با تأکید بر اینکه آمریکا در حال حاضر با ایران مذاکره نمی‌کند، مدعی شد حجم قابل‌توجهی از نفت همچنان از تنگه هرمز عبور می‌کند و ایران بخش عمده توان نظامی پیشین خود را از دست داده است. او مذاکره با تهران را نیز «اتلاف وقت» توصیف کرد.